МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ КӘСІБИ БАҒДАРЫНДАҒЫ ГЕНДЕРЛІК АЙЫРМАШЫЛЫҚТАР (АЛМАТЫ ҚАЛАСЫ МЫСАЛЫНДА)

• Назым Шеденова

  Автор

• Ақниет Өтеген

  Автор

Бұл мақалада Алматы қаласы мектеп оқушыларының кәсіби бейімділіктеріндегі гендерлік ерекшеліктер жан-жақты талданады. Зерттеудің мақсаты – оқушылардың мамандық таңдау үрдісіндегі гендерлік айырмашылықтарды анықтау және оған әсер ететін әлеуметтік-мәдени факторларды айқындау. Зерттеу әдіснамасы сауалнама, сұхбат және құжаттарды талдауға негізделді. Зерттеу нәтижелері қыз балалардың гуманитарлық, әлеуметтік және медицина салаларына көбірек бейім екенін, ал ұлдардың техникалық, спорт және ақпараттық технологияларға қызығушылық танытатынын көрсетті. Сонымен қатар, отбасы ықпалы қыздар үшін маңыздырақ болса, ұлдарда жеке қызығушылық пен қабілет басым рөл атқаратыны анықталды. Мектеп оқушыларының кәсіби бейімділіктерінің гендерлік ерекшеліктерін зерттеу қазіргі қоғамда үнемі өзгеріп отыратын әлеуметтік-мәдени нормалар мен күтулерге байланысты өзекті болып табылады. Бұл зерттеу еңбек нарығындағы мүмкіндіктер теңдігін қамтамасыз ету, сондай-ақ білім беру бағдарламалары мен мансаптық кеңес беруді әртүрлі студенттер қауымының қажеттіліктеріне бейімдеу үшін маңызды әсер етеді. Сонымен қатар мектеп оқушылары үшін білім беру және кәсіптік траекторияны неғұрлым саналы таңдауға ықпал ете алады, бұл сайып келгенде өмір сапасы мен әлеуметтік ұтқырлықты жақсартуға әкеледі. Мұғалімдердің кәсіби бағдардағы ұсыныстары да оқушылардың таңдауларына ықпал етеді, бірақ көбінесе дәстүрлі гендерлік стереотиптерді күшейтеді. Зерттеу нәтижелері Қазақстандағы білім беру жүйесінде кәсіби бағдар беру үдерісін жетілдірудің қажеттілігін айқындады. Әсіресе қыз балалардың техникалық мамандықтарға, ал ұлдардың гуманитарлық салаға қызығушылығын арттыруға бағытталған тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету қажеттілігі ерекше атап өтіледі.

Кілт сөздер: кәсіби бейімділік, гендер, оқушылар, мамандық таңдау, әлеуметтік-мәдени факторлар.

• PDF