«ДӘСТҮРЛЕР ҚАҚТЫҒЫСЫ МЕН САБАҚТАСТЫҒЫ: РЕПАТРИАНТТАР МЕН ЖЕРГІЛІКТІ ХАЛЫҚ АРАСЫНДАҒЫ МӘДЕНИЕ ДИАЛОГ»

• Дильфуза Есенбаева

  Философия, саясаттану және дінтану институты

  Автор

  https://orcid.org/0009-0001-1210-3328

• Ева Новицка

  Collegium Civitas

  Автор

Бұл мақала тәуелсіз Қазақстанның демографиялық және мәдени саясатында ерекше маңызға ие болып отырған қазіргі қазақтардың оралу көші-қонына арналған. Автор шетелде ұзақ жылдар бойы өмір сүрген этникалық қазақтардың тарихи отанына қайта қоныс аудару үдерісін жан-жақты талдай отырып, оның қазақ қоғамының ішкі мәдени динамикасына қалай әсер ететінін егжей-тегжейлі сипаттайды. Репатриация құбылысы екіжақты мәдени ықпал тетігін ашып көрсетеді: бір жағынан, оралмандар өздері сақтап келген дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарды Қазақстанға әкеліп, ұлттық мәдениеттің тарихи сабақтастығын нығайтады; екінші жағынан, жаңа әлеуметтік-экономикалық орта олардың өмір салты мен құндылықтар жүйесіне өзгерістер енгізіп, мәдени бейімделудің күрделі үрдістерін туындатады.

Қазақтардың оралу көші-қоны тарихи тұрғыдан бірегей құбылыс болып саналса да, ол кеңірек теориялық қорытындылар жасауға мүмкіндік береді. Автор бұл үдерісті талдау арқылы мәдени өзгеріс, трансұлттық көші-қон және ұлттық бірегейлік мәселелерін түсіндіруге үлес қосады. Мақаладағы тұжырымдар 2016 жылғы маусым–шілде және 2018 жылғы наурыз айларында жүргізілген көпорынды, көпжылдық дала зерттеулеріне сүйенеді. Зерттеу Қазақстанның бірнеше өңірінде жергілікті университетпен тығыз ынтымақтастықта жүзеге асырылып, репатрианттардың күнделікті тәжірибесіне қатысты құнды деректер жинауға мүмкіндік берген.

1. Дильфуза Есенбаева, Философия, саясаттану және дінтану институты

   Саяси-салыстырмалы зерттеулер орталығының ғылыми қызметкері

• PDF